İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR !
Haber Detayı
01 Mayıs 2021 - Cumartesi 14:06
 
1 Mayıs Antik Dünyadaki İlk Grev
Yapılan araştırmalara göre M.Ö. 1170 yılında, Mısır’daki piramitlerin inşasına karşı, tarihte kaydedilen ilk grev gerçekleşti. İşçilerin grev ve işgal eylemleri, Yeni Krallık döneminin 18 ilâ 20. hanedanları sırasında Krallar Vadisi’nde işçilerin yaşadığı Deyr el-Medine’den başladı ve sistemin dinamiklerini derinden sarstı. Tarihte ilk kez, emekçiler üretimden gelen güçlerini bir mücadele aracı olarak III. Ramses’e karşı kullandı.
TARİH-ARKEOLOJİ Haberi
1 Mayıs Antik Dünyadaki İlk Grev

 

Yapılan araştırmalara göre M.Ö. 1170 yılında, Mısır’daki piramitlerin inşasına karşı, tarihte kaydedilen ilk grev gerçekleşti. İşçilerin grev ve işgal eylemleri, Yeni Krallık döneminin 18 ilâ 20. hanedanları sırasında Krallar Vadisi’nde işçilerin yaşadığı Deyr el-Medine’den başladı ve sistemin dinamiklerini derinden sarstı. Tarihte ilk kez, emekçiler üretimden gelen güçlerini bir mücadele aracı olarak III. Ramses’e karşı kullandı.

Eski Mısır’daki en önemli kültürel değer toplumsal uyumdu ve Mısırlılar tarafından “ma’at” biçiminde adlandırılırdı. Ma’at, dünyanın, tanrıların isteği doğrultusunda işlemeye devam etmesini sağlayan evrensel, toplumsal ve kişisel dengeyi işaret ediyordu. Mısır tarihinin büyük kısmında bu inanç, Mısır kültürüne oldukça büyük hizmetler sağlamıştı. Kralın asli görevi, insanlar ve tanrılar arasındaki dengeyi korumaktı. Bunu yaparken, tebaanın tamamına iyi bakıldığından, sınırların güvende olduğundan ve dini ayin ve ritüellerin kabul edilmiş geleneklere uygun biçimde yapıldığından emin olmalıydı.

Set-Ma’at’ta (Deyr el-Medine) yaşayan mezar işçileri ve zanaatkârların aylık ücretleri neredeyse bir aydır ödenmiyordu. Bir saray görevlisi olduğu ve dönemsel kayıtları tuttuğu bilinen Amennakht, yerel memurlarla işçilerin hakkı olan tahılın dağıtımı konusunda görüşmüştü; ancak bu görüşme oldukça acil olan soruna geçici bir çözüm oldu. Ödemeler kısa süre sonra tekrar kesildi. Yetkililer nelerin yanlış gittiğine bakmak ve bunları çözmeye çalışmak yerine, III. Ramses’e adanan büyük festival için hazırlık yapmaya odaklanmışlardı. Bu dönemde Deyr el-Medine’deki işçilere yapılan ödeme sistemi bütünüyle bozuldu ve tarihin bilinen ilk grevlerine de yol açmış oldu. İşçiler maaşlarının ödenmesi için 18 gün beklediler ve daha fazla beklemeyi reddettiler. İş araçlarını bıraktılar ve “Hepimiz açız” diye bağırarak şehre doğru yürüyüşe geçtiler. İlk önce III. Ramses’in mezar binasında bir gösteri yaptılar ve ardından III. Thutmose tapınağının yakınlarında oturma eylemi gerçekleştirdiler.

Yerel yetkililer durumla nasıl başa çıkacaklarını bilmiyordu, çünkü ülke tarihinde daha önce böyle bir şey hiç yaşanmamıştı. Maaşlarını ve diğer haklarını talep eden işçilerin sakinleşmesi imkânsızdı; çünkü yönetim ‘ma’at’, yani uyum ilkesini ihlal ediyordu. Hiçbir fikri olmayan yetkililer, grev yapan işçilere verilmek üzere hamur işleri sipariş ettiler ve memnun kalmalarını ve evlerine dönmelerini umut ettiler. Ancak hamur işleri yeterli değildi ve ertesi gün insanlar Tebeş’teki merkezi hububat deposu olan Ramesseum’un güney kapısını ele geçirdiler. Bazıları ücretlerini talep etmek amacıyla odaları dolaşmış ve tapınağın yetkili polis şefi Montumes adında bir adamı aramışlardı. Montumes, grevcilere tapınağı terk etmelerini ve işlerine geri dönmelerini söyledi ama işçiler bunu reddettiler. Çaresiz kalan Montumes geri çekildi ve sorunun çözümünü yetkililere bıraktı. Ödeme sorunu, nihayet rahip-yetkililer ve grevciler arasındaki görüşmelerden sonra gerçekleşti; ancak işçiler bir sonraki ay için kendilerine ödeme yapılmayacağını keşfettiklerinden, bir kısmı iş bırakıp köyüne geri döndü.

Neticede, yetkililer işçilere zamanında ödeme yapabilecekleri bir sistem geliştirdiler; bununla birlikte, tapınak görevlileriyle işçiler arasındaki ilişkinin dinamiklerinde de bazı değişimler gerçekleşecekti. Ma’at (uyum) kavramının pratik uygulamasında büyük değişikliklere gidildi ve bir daha asla eski anlayışa geri dönülmedi. Aslında, uyumun denetlenmesi ve sürdürülmesi işçilerin değil, firavunun sorumluluğundaydı. Deyr el-Medine’deki insanlar, temel ahenk ve dengenin korunmasına yardımcı olan politikalarda yaşanan büyük sorunların düzeltilmesi için direnmek zorunda kalmışlardı. Belki de tarihte ilk kez, sıradan insanlar bir kralın sorumluluklarını üstlenmek zorunda kalmıştı.

Kaynaklar: 
1- https://www.ancient.eu/article/1089/the-first-labor-strike-in-history/
2- http://www.ancientpages.com/2016/06/07/worlds-first-documented-labor-strike-took-place-in-ancient-egypt-in-the-12th-century-bc/

Arkeolog     Sinan ÖZCAN

Kaynak: Editör:
Etiketler: 1, Mayıs, Antik, Dünyadaki, İlk, Grev,
Yorumlar
Haber Yazılımı