Sarıyahşi, Ağaçören, Evren, Harmandalı ve Bekdik,Kırşehir'e Bağlanmak İstiyorlar

Haritada Sarıyahşi Aksaray’ın, Evren Ankara’nın sınırları içinde. Ancak bu yerleşimlerde yaşayan insanların günlük hayatına bakıldığında başka bir şehir öne çıkıyor: Kırşehir. Kızılırmak’ın karşı yakasındaki Ağaçören, Sarıyahşi, Harmandalı, Bekdik ve Evren için mesele yalnızca coğrafi yakınlık değil; alışverişten sağlığa, sosyal ilişkilerden ulaşıma uzanan güçlü bir bağ. Bu nedenle bölge sakinlerinin dile getirdiği Kırşehir’e bağlanma talebi, üzerinde ciddiyetle düşünülmeyi hak ediyor.

Mesafeler Kırşehir'i Gösteriyor

Sarıyahşi’nin Kırşehir’e uzaklığı 35 kilometre, bağlı bulunduğu Aksaray’a mesafesi 106 kilometre. Ağaçören, Kırşehir’e 50, Aksaray’a 81 kilometre uzaklıkta. Ankara’ya bağlı Evren’den Kırşehir’e yaklaşık 49 kilometrede ulaşılırken Ankara merkezine mesafe 178 kilometreyi buluyor. Bekdik için Kırşehir ve Aksaray mesafeleri yaklaşık 45 ve 105; Harmandalı içinse 57 ve 90 kilometre. Güzergâha göre değişebilen bu rakamlar, idari haritayla insanların ulaşım gerçekliği arasındaki farkı gösteriyor.

Bir yerleşim yerinin bağlı olduğu il merkezine ulaşmak için birkaç kat fazla yol gitmesi, özellikle yaşlılar, hastalar ve düzenli ulaşım imkânı bulunmayan aileler açısından dikkate değer. Kâğıt üzerindeki il sınırı, hastane randevusuna yetişmeye çalışan vatandaşın zamanını kısaltmıyor. Aynı gerçek esnafın mal temininde, çiftçinin ürününü satmasında ve gençlerin eğitim ya da sosyal faaliyet tercihlerinde de karşımıza çıkabiliyor.

Konu yalnızca yolda geçirilen zaman değil. İnsanlar doktora ulaşmak, ihtiyaçlarını karşılamak, ürünlerini pazarlamak ve yakınlarını ziyaret etmek için doğal olarak erişilebilir merkezlere yöneliyor. Bu bakımdan Kırşehir, kendi sınırlarının dışında da etkisi hissedilen bir şehir.

Köprü Yakınlığı Güçlendirdi

Sıdıklı–Sarıyahşi Köprüsü’nün hikâyesi, bu ilişkinin en somut örneklerinden. Bölgedeki vatandaşlar, Kızılırmak’ın iki yakası arasında daha kolay ulaşım sağlanması için yıllarca köprü talep etti. 2014’te ulaşıma açılan köprü, yalnızca bir ulaşım yatırımına dönüşmedi; Kırşehir ile karşı yakadaki yerleşimler arasındaki gündelik ilişkileri de kolaylaştırdı.

Köprü yapılırken bölge halkının talebinin duyulmuş olması önemli. Çünkü bu talep, insanların yaşadığı coğrafyayı en iyi orada yaşayanların tanıdığını gösteriyor. Bugün de farklı görüşlere açık, önyargısız bir değerlendirme yapılabilir. Kırşehir’e bağlanmak isteyenlerin gerekçeleri kadar mevcut bağlılığın sürmesini tercih edenlerin görüşleri de kayda geçirilmeli. Böylece konu geçici bir gündem olmaktan çıkıp karar vericilerin önüne konulabilecek bir bölgesel incelemeye dönüşebilir.

Burada sorulması gereken şu: İnsanların Kırşehir’e daha kolay ulaşmak için köprü istediği bir coğrafyada, aynı insanların idari bağlılıklarının da tartışılmasını istemesi neden dikkate alınmasın? Köprü talebiyle Kırşehir’e bağlanma isteği aynı şey değil; ancak ikisi de bölgenin hangi merkezle daha fazla ilişki kurduğunu anlamamıza yardımcı oluyor.

Talep Yalnızca Kırşehir'in Değil

Bu konuyu Kırşehir’in nüfusunu büyütme arzusuyla açıklamak, tartışmanın özünü kaçırmak olur. Bölgede görüşlerini dile getiren vatandaşlar, Kırşehir’e bağlanmanın ulaşım ve kamu hizmetlerine erişim bakımından kendileri için daha uygun olabileceğini söylüyor. Elbette bütün bölge halkının aynı fikirde olduğu varsayılamaz. Talebin yaygınlığı, yerinde yapılacak görüşmeler ve temsil gücü bulunan araştırmalarla ortaya konulmalı.

İdari sınırlar şehirlerin prestij yarışının konusu haline getirilmemeli. Aksaray ve Ankara’nın tarihsel bağları ve kamu hizmetleri bakımından sorumlulukları da dikkate alınmalı. Tartışmanın merkezinde hangi ilin kazanacağı değil, vatandaşın hangi düzenlemeyle daha iyi hizmet alacağı bulunmalı.

Kanun da Coğrafyayı ve İhtiyacı Esas Alıyor

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, idari yapılanmada coğrafi durumu, iktisadi şartları ve kamu hizmetlerinin gereklerini esas alıyor. İlçelerin başka ile bağlanması kanunla, köylerin bağlılık değişiklikleri ise farklı idari usullerle mümkün. Sarıyahşi ve Ağaçören’in geçmişte Şereflikoçhisar üzerinden Ankara’ya bağlıyken Aksaray’a bağlanmış olması da idari sınırların değişmez olmadığını hatırlatıyor.

Artık Vatandaşın Sözü Dinlenmeli

Yapılması gereken, önceden verilmiş bir kararı savunmak değil; bölge halkının talebini somut biçimde değerlendirmek. Muhtarlar, belediyeler, ilgili kamu kurumları ve vatandaşlar dinlenmeli. Sağlık başvuruları, yolculuk alışkanlıkları, ticari hareketlilik ve hizmet maliyetleri araştırılmalı. İdari değişikliğin yararları ve zorlukları birlikte ortaya konulmalı.

Çünkü sınırlar, insan hayatını kolaylaştırmak için vardır. Bir zamanlar Kızılırmak’ın üzerine köprü isteyen bölge insanının bugün idari bağlılığı tartışmaya açması, duyulmayı hak eden bir taleptir. Kırşehir’e uzanan köprünün ardından şimdi konuşulması gereken, insanların günlük yaşamıyla yönetim haritası arasındaki mesafenin nasıl kapanacağıdır.