6 Şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçerken, Marmara Bölgesi’nde yoğunlaşan sanayi yatırımlarının deprem riski ve sürdürülebilirlik ekseninde yeniden ele alınması yönündeki tartışmalar somut bir takvime girdi. Prof. Dr. Cenk Yaltırak’ın deprem sonrası yaptığı ve kamuoyunda geniş yankı bulan “İstanbul’u değil, Kırşehir’i büyütün” çıkışı; sanayinin Anadolu’ya dengeli biçimde yayılması gerektiğine dair talepleri yeniden alevlendirmişti.

Yaltırak, Marmara’nın ekonomik ağırlığına işaret ederek, üretimin tek bir havzada yığılmasının hem riskleri büyüttüğünü hem de kentleşme baskısını artırdığını vurgulayarak; ''Doğanın belki de son uyarısı bu. Marmara Bölgesi, Türkiye ekonomisinin yüzde 65'i.Fabrikaları buradan taşıyın.Bu kentleri büyütmeyin.Buralara OSB'ler yapmayın.Orta Anadolu'ya gidin; Niğde, Kayseri, Kırşehir... Bizi bekliyor Anadolu'nun boşaltılmış illeri.Oraların nüfusu 1 milyona çıksın İstanbul'un nüfusu 30 milyon olmasın.Bursa 5 milyon olmasın, İzmit tekrar büyümesin.Herkesin işini buraya yığarsanız herkes buraya gelir, ekmek kapısı bu.Şehrin durumunun görüyorsunuz, konutları yenileyemiyorsunuz, iç içesiniz, tıkış tıkışsınız.İnsanların parası yok, yenileyemiyor konutunu, kentsel dönüşüm yapamıyorsunuz.Gecekonduları yıkıyorsunuz rantsal dönüşüm yapıyorsunuz'' ifadelerini kullanmıştı.

Marmara’daki 77 OSB mercek altında: risk envanteri çıkarılacak

Taleplerin büyümesinin ardından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Marmara’daki sanayi kümelenmesinin risk haritasını çıkaracak kapsamlı bir çalışma başlatıldı. Buna göre İstanbul, Tekirdağ, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Yalova, Kocaeli ve Sakarya illerinde bulunan 77 Organize Sanayi Bölgesi ile birlikte büyük sanayi tesisleri ve kritik altyapılar; ulaşım ve enerji bağlantıları da dikkate alınarak incelenecek.

Çalışmada, sanayi alanlarının ve altyapıların depremlere karşı risk durumları tespit edilecek; elde edilecek veriler ışığında sanayi bölgelerinin planlanmasında “yer seçimi” kriterlerini içeren bir rehber hazırlanacak. Sürecin, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü ile birlikte yürütüleceği bildiriliyor.

14 il öne çıktı: Kırşehir de listede

Marmara’daki yoğunluğu azaltma hedefi doğrultusunda, İç Anadolu ve Doğu Akdeniz başta olmak üzere yeni sanayi havzaları oluşturulması planlanıyor. Bu kapsamda sanayi transferi ve yeni yatırım çekme potansiyeli açısından adı öne çıkan iller şöyle sıralanıyor:

Kastamonu, Samsun, Ankara, Amasya, Eskişehir, Yozgat, Kırşehir, Nevşehir, Aksaray, Kayseri, Konya, Niğde, Karaman, Mersin.

Bu liste içinde yer alan Kırşehir, hem konumu hem de “yeni havza” yaklaşımıyla birlikte yatırım çekme kapasitesini artırma şansı yakalayabilecek illerden biri olarak görülüyor.

Kırşehir için fırsat kadar risk de var: altyapı belirleyici olacak

Kırşehir cephesinde ise tartışmanın odak noktası net: Yatırım gelirse, niteliği ne olacak? Marmara’dan yapılacak olası sanayi kaydırmalarında Kırşehir’in yalnızca “yer açılan” bir alan değil; katma değerli üretimi çekebilen, nitelikli istihdam üreten bir merkez haline gelmesi isteniyor.

Bu nedenle gözler, sanayi yatırımlarının kaderini belirleyen lojistik ve ulaşım altyapısına çevrilmiş durumda. Özellikle hızlı tren ve bağlantılı taşımacılık olanaklarının güçlendirilmesi; ham madde-temin zinciri, pazara erişim ve maliyet avantajı açısından kritik görülüyor.

Uzmanlara göre altyapı hamleleri gecikir veya yetersiz kalırsa, Kırşehir sanayi transferi dalgasında iki riskle karşı karşıya kalabilir:

1. En az yatırım alan illerden biri olmak,

2. Gelen yatırımların düşük katma değerli ve sınırlı istihdam üreten tesislerle sınırlı kalması.

Deprem güvenliği, üretim sürekliliği ve bölgesel kalkınma hedeflerinin kesiştiği bu yeni dönemde Kırşehir’in nasıl konumlanacağı; yalnızca “listeye girmekle” değil, planlı altyapı, doğru sektör seçimi ve nitelikli yatırım stratejisi ile belirlenecek.