Büyükşehirler Uyarıyor: “AVM’ye Sakın Bulaşmayın!”

81 ildeki AVM sayılarına ilişkin paylaşılan liste sosyal medyada gündem olurken, tartışmanın odağı bu kez “kaç AVM var?” sorusundan çok “ AVM olmalı mı?” sorusuna kaydı. Listede Kırşehir’in de aralarında bulunduğu 4 ilde AVM olmaması (Kırşehir, Bartın, Burdur, Hakkari) kısa sürede iki farklı yaklaşımı karşı karşıya getirdi. Bir kesim, “AVM’siz kalabilmek bu şehirler için büyük şans” derken; başka bir kesim ise “her şehirde belli bir ölçekte AVM olmalı” görüşünü savundu. Özellikle büyükşehirlerde yaşayan bazı kullanıcılar ise daha sert bir yorumla, bu illerin “AVM’ye hiç bulaşmaması gerektiğini” dile getirdi.

Paylaşılan verilere göre Türkiye’de AVM yoğunluğu, metropollerde adeta kümelenmiş durumda: İstanbul 135, Ankara 43, İzmir 28 AVM ile listenin tepesinde. Bu tablo, AVM’lerin yalnızca bir alışveriş noktası değil; aynı zamanda nüfus, gelir seviyesi, turizm ve ulaşılabilirlik gibi dinamiklerin kesiştiği bir yatırım alanı olduğunu gösteriyor. Yani AVM sayıları, bir bakıma şehirlerin “tüketim çekim merkezi” olup olmadığını da anlatıyor.

Kırşehir’e gelindiğinde ise tartışma daha somut bir zemine oturuyor. Şehir, AVM açısından “0” hanesinde yer alırken yakın çevrede tablo değişiyor: Aksaray’da 1, Yozgat’ta 1, Kırıkkale’de 2, Nevşehir’de 3 AVM bulunuyor. Bu karşılaştırma, Kırşehir’in yalnızca “AVM’siz bir il” olmasından öte, bölgesel tüketim rotasında bir geçiş noktası haline gelebileceğini düşündürüyor. Nitekim AVM arayan vatandaşın Ankara başta olmak üzere çevre illere yönelmesi, bazı harcama kalemlerinin Kırşehir dışında yapılması anlamına gelebiliyor.

Öte yandan AVM’nin olmaması, herkes tarafından “eksiklik” olarak da görülmüyor. AVM’siz şehirlerde cadde kültürü, mahalle esnafı ve küçük işletmelerin daha görünür kalabildiği; kent merkezinin daha “insan ölçeğinde” yaşadığı görüşü öne çıkıyor. Bu perspektife göre mesele, AVM sayısı değil; şehrin kimliğini bozmadan sosyal yaşamı güçlendirecek mekânların nasıl oluşturulacağı.

Kırşehir açısından tartışmanın düğüm noktası da burada başlıyor: Bir yanda sinema, yeme-içme, kapalı sosyal alan gibi ihtiyaçların tek çatı altında karşılanmaması; diğer yanda şehrin “AVM’ye teslim olmadan” yaşam alanı üretme isteği. Bu nedenle önümüzdeki süreçte Kırşehir’de asıl soru şu olacak: Şehir, alışveriş ve sosyal yaşam ihtiyacını AVM modeliyle mi, yoksa şehir dokusuna uyumlu alternatif merkezlerle mi karşılayacak? Sosyal medyadaki tartışma, görünürde AVM üzerinden dönüyor; ama özünde Kırşehir’in gelecekte nasıl bir şehir olmak istediğini konuşmaya açıyor.

İllere göre AVM sayıları:

1. Bartın: 0

2. Kırşehir: 0

3. Burdur: 0

4. Hakkari: 0

5. Bilecik: 1

6. Düzce: 1

7. Çankırı: 1

8. Çorum: 1

9. Aksaray: 1

10. Karaman: 1

11. Yozgat: 1

12. Amasya: 1

13. Gümüşhane: 1

14. Bayburt: 1

15. Ardahan: 1

16. Kars: 1

17. Iğdır: 1

18. Tunceli: 1

19. Muş: 1

20. Bitlis: 1

21. Kilis: 1

22. Kütahya: 2

23. Afyonkarahisar: 2

24. Niğde: 2

25. Kırıkkale: 2

26. Sinop: 2

27. Kastamonu: 2

28. Giresun: 2

29. Artvin: 2

30. Rize: 2

31. Malatya: 2

32. Kahramanmaraş: 2

33. Osmaniye: 2

34. Şırnak: 2

35. Kırklareli: 3

36. Zonguldak: 3

37. Karabük: 3

38. Bolu: 3

39. Uşak: 3

40. Isparta: 3

41. Nevşehir: 3

42. Ordu: 3

43. Tokat: 3

44. Sivas: 3

45. Trabzon: 3

46. Elazığ: 3

47. Bingöl: 3

48. Batman: 3

49. Mardin: 3

50. Adıyaman: 3

51. Çanakkale: 4

52. Yalova: 4

53. Gaziantep: 4

54. Şanlıurfa: 4

55. Edirne: 5

56. Manisa: 5

57. Eskişehir: 5

58. Konya: 5

59. Samsun: 5

60. Erzurum: 5

61. Ağrı: 5

62. Van: 5

63. Diyarbakır: 5

64. Sakarya: 6

65. Denizli: 6

66. Siirt: 6

67. Tekirdağ: 7

68. Mersin: 7

69. Kayseri: 7

70. Hatay: 7

71. Adana: 7

72. Kocaeli: 9

73. Aydın: 10

74. Muğla: 11

75. Erzincan: 8

76. Balıkesir: 15

77. Bursa: 18

78. Antalya: 19

79. İzmir: 28

80. Ankara: 43

81. İstanbul: 135